Ile jest województw w Polsce? Liczba, nazwy, mapa

Obecnie Polska ma 16 województw, czyli jednostek najwyższego szczebla podziału administracyjnego państwa. Każde z nich ma swoją stolicę, określone granice, liczbę mieszkańców i miejsce na mapie kraju. W kolejnych akapitach znajdziesz uporządkowaną listę województw, ich stolice, krótkie omówienie mapy oraz zmian, które doprowadziły do obecnego podziału.

Ile jest województw w Polsce?

Na początku 2026 roku terytorium Polski jest podzielone na 16 województw. Ten stan utrzymuje się nieprzerwanie od 1 stycznia 1999 roku, kiedy weszła w życie Reforma administracyjna 1999. Zastąpiła ona wcześniejszy system z 49 województwami, wprowadzony w 1975 roku.

Całkowita powierzchnia kraju wynosi ok. 313,93 tys. km², a liczba ludności to ok. 37,49 mln mieszkańców (stan na 2025/2026 r.). Oznacza to średnią gęstość zaludnienia na poziomie ok. 119 osób na km² i jednocześnie widoczny, umiarkowany trend depopulacyjny w porównaniu z poprzednimi latami.

Województwo to w Polsce jednostka podziału administracyjnego najwyższego stopnia. Ma podwójny charakter – jest jednostką samorządu terytorialnego oraz obszarem działania administracji rządowej. Oznacza to, że na tym samym terenie funkcjonują równolegle organy rządowe z wojewodą oraz samorządowe z marszałkiem województwa.

Od 1999 roku obowiązuje trójstopniowy podział administracyjny. Każde województwo dzieli się na powiaty, a te z kolei na gminy. Według stanu na 1 stycznia 2025 r. struktura wyglądała tak: 16 województw, 314 powiatów i 66 miast na prawach powiatu oraz 2479 gmin trzech typów (miejskie, miejsko‑wiejskie, wiejskie).

Od 1 stycznia 1999 roku Polska nieprzerwanie ma 16 województw, zorganizowanych w trójstopniowym systemie: województwo – powiat – gmina.

Jakie są nazwy województw i ich stolice?

Większość nazw województw nawiązuje do historycznych krain (jak Małopolska, Wielkopolska, Mazowsze czy Pomorze), część zaś do nazw miast pełniących funkcję stolic. Każde województwo ma swoje miasto wojewódzkie, czyli siedzibę władz samorządowych, a w większości także wojewody jako przedstawiciela rządu.

Wyjątkiem są dwa regiony – województwo kujawsko-pomorskie i województwo lubuskie – w których rozdzielono siedzibę wojewody i sejmiku województwa. W pierwszym przypadku wojewoda urzęduje w Bydgoszczy, a sejmik i zarząd województwa w Toruniu. W drugim analogiczną rolę pełnią Gorzów Wielkopolski oraz Zielona Góra.

Lista województw i stolic

Poniższa tabela prezentuje aktualną listę województw, ich stolice oraz przybliżoną powierzchnię w km² (dane GUS na 2024/2025 rok):

Miasta wojewódzkie

Określenie miasto wojewódzkie dotyczy ośrodka, w którym działa urząd marszałkowski i sejmik województwa, a często także urząd wojewódzki. Wszystkie takie miasta mają status miasta na prawach powiatu, czyli łączą w sobie kompetencje gminy miejskiej i powiatu grodzkiego. Dzięki temu na mapie administracyjnej pełnią jednocześnie rolę centrum regionu i samodzielnej jednostki drugiego stopnia.

Które województwo jest największe, a które najmniejsze?

Na mapie Polski łatwo zauważyć, że województwa różnią się powierzchnią, liczbą mieszkańców oraz gęstością zaludnienia. Średnia dla całego kraju to ok. 119 osób na km², jednak poszczególne regiony znacząco od tej wartości odbiegają. Pod względem terytorialnym największe jest województwo mazowieckie. Zajmuje około 35 558 km² i liczy ponad 5,5 mln mieszkańców, co czyni je równocześnie najludniejszym regionem kraju. Obejmuje nie tylko Warszawę, lecz także duże zaplecze podmiejskie i znaczną część centralnej Polski.

Drugie pod względem powierzchni pozostaje województwo wielkopolskie – około 29 827 km² i niespełna 3,5 mln mieszkańców. Z kolei województwo śląskie jest mniejsze terytorialnie (ok. 12 334 km²), ale wyróżnia się najwyższą w kraju gęstością zaludnienia – według danych GUS to ponad 300 osób na km², a więc ponad dwukrotnie więcej niż średnia krajowa. Wynika to z silnej urbanizacji Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii i rozbudowanej sieci miast.

Na przeciwległym biegunie znajdują się regiony o dużej powierzchni, ale mniejszej liczbie mieszkańców. Warmińsko-mazurskie, znane jako kraina jezior, ma ponad 24 tys. km² i jedną z najniższych gęstości zaludnienia – około 56 osób na km², czyli mniej niż połowę średniej dla Polski. Dominują tam tereny wiejskie, lasy oraz obszary cenne przyrodniczo.

Najmniejsze zarówno pod względem powierzchni, jak i liczby mieszkańców jest województwo opolskie. Zajmuje ok. 9 412 km², a zamieszkuje je niespełna milion osób. Mimo to pełni ważną funkcję gospodarczą, opierając się na przemyśle, rolnictwie i transgranicznej współpracy z Czechami i Niemcami.

Największym województwem w Polsce jest mazowieckie, najmniejszym – opolskie, a najwyższą gęstość zaludnienia notuje województwo śląskie.

Jak zmieniała się liczba województw?

Liczba województw w Polsce zmieniała się wielokrotnie od czasów I Rzeczypospolitej. W XVII wieku funkcjonowało ponad 30 takich jednostek, często niewielkich i silnie powiązanych z lokalnymi ziemiami szlacheckimi. Po rozbiorach w różnych zaborach wprowadzano inne jednostki – gubernie, departamenty czy rejencje – a nazwa „województwo” pojawiała się nieregularnie.

W II Rzeczypospolitej, po 1922 roku, kraj dzielił się na 16 województw (z autonomicznym województwem śląskim) oraz miasto stołeczne Warszawa jako odrębną jednostkę. Po II wojnie światowej i zmianie granic początkowo przywrócono przedwojenny układ, następnie stopniowo go modyfikowano, tworząc nowe województwa na tzw. Ziemiach Odzyskanych – m.in. olsztyńskie, szczecińskie czy wrocławskie.

1 czerwca 1975 roku weszła w życie reforma, która wprowadziła podział dwustopniowy 1975–1998. Zlikwidowano poziom powiatów, a kraj podzielono na 49 województw, często stosunkowo małych, z miastami wojewódzkimi liczącymi nawet poniżej 50 tys. mieszkańców. Taki system utrzymywał się do końca 1998 roku.

Od 1 stycznia 1999 roku obowiązuje obecny model z 16 województwami. Reforma administracyjna 1999 przywróciła trójstopniowy podział administracyjny (województwo – powiat – gmina) i stworzyła większe regiony. Miały one lepiej odpowiadać klasyfikacji NUTS stosowanej w Unii Europejskiej i ułatwiać planowanie rozwoju oraz korzystanie z funduszy unijnych.

W latach 1975–1998 Polska miała 49 województw, a od 1999 roku ponownie 16 – ale znacznie większych i opartych na powiatach.

Czy mogą powstać nowe województwa?

Pytanie o to, czy obecne 16 województw to liczba ostateczna, regularnie wraca w debatach politycznych. Na poziomie eksperckim i samorządowym od lat pojawiają się propozycje utworzenia nowych regionów. Wymieniane są zwłaszcza trzy koncepcje: województwo środkowopomorskie, województwo warszawskie oraz województwo częstochowskie (często nazywane też „staropolskim”).

Projekt województwa środkowopomorskiego zakłada wydzielenie obszarów z obecnego pomorskiego, zachodniopomorskiego oraz północnej części wielkopolskiego. Jako stolicę wskazuje się Koszalin, a siedzibę sejmiku – Słupsk. Zwolennicy mówią o wzmocnieniu średnich miast i lepszym wykorzystaniu potencjału środkowej części wybrzeża Bałtyku.

Koncepcja województwa warszawskiego wiąże się z postulatem wydzielenia Warszawy i otaczających ją powiatów z województwa mazowieckiego. Argument finansowy jest tu bardzo wyraźny: stolica znacząco podnosi statystyki dochodów na mieszkańca w całym regionie, co utrudnia klasyfikację Mazowsza jako słabiej rozwiniętego w systemie unijnym. Oddzielenie metropolii miałoby ułatwić pozostałej części województwa dostęp do większych środków.

Wreszcie propozycja województwa częstochowskiego / staropolskiego wynika głównie z aspiracji mieszkańców Częstochowy i okolic, którzy domagają się przywrócenia statusu miasta wojewódzkiego. Projekt zakłada wydzielenie północnej części obecnego śląskiego, fragmentu świętokrzyskiego i części województwa łódzkiego. W debacie publicznej to właśnie aspekt tożsamościowy – rola Częstochowy jako ośrodka religijnego i regionalnego – pojawia się najczęściej.

Najczęściej dyskutowane nowe województwa to środkowopomorskie, warszawskie oraz częstochowskie, ale do dziś żaden z tych projektów nie został wprowadzony w życie.

Stan prawny na 2026 rok pozostaje więc niezmienny: administracyjna mapa Polski nadal obejmuje 16 województw, zróżnicowanych pod względem wielkości, zaludnienia oraz funkcji, ale spójnie powiązanych w jednym systemie podziału terytorialnego.